Têkilî | Derheqê me de
ANHA

 Çi li pey hemleya ENKS’ê ya reşkirina YPG heye? -2

ANALÎZ

TAHA El-HAMID

Pêşengên şoreşa Rojava û rayedarên rêveberiya wê zû haya wan ji van planan çêbûn. Wan dikaribûn pêşveçûnên aloziya Sûriyê binirxînin û tesbîtên ku her kes matmayî hiştin ji pêşerojê re deyînin. Lewra di gava yekemîn de Yekîneyên Parastina Gel û Yekîneyên Parastina Jin hatin avakirin. Şerê Serêkaniyê pêta yekemîn a agirê van yekîneyan bûn.

Hêzên muxalefetê û welatên piştgiriya wan dikin, difikirîn ku ew ê va hijmara kêm a şervanan bi çekên sivik nikaribin li pêşiya çeteyên xwedî çekên giran û tankan rawestin. Lê belê berxwedana ku şervanên YPG/YPJ’ê raber kirin, hemû cîhan matmayî kir û planên wan têk birin.

Di vê navberê de, rayedarên hin partiyên Kurdî ku niha ENKS’ê pêk tînin, bi dizî û vekirî bi komên dagirker re di nav hevkariyê de bûn. her wiha van gelek komên çekdar ava kirin ku li Serêkaniyê gelek ji van li hember YPG’ê şer kirin. Her wiha li Efrîn, Heleb û Kobanê jî heman hêz dibin rêveberiya ENKS, hikumeta PDK’ê û Tirkiyê de hatin avakirin û van her armanc dikir ku şerê li hember çeteyan veguherînin şerê birakujiyê.

Ji bo tabloya dek û dolapan temam bibe, hinek komikên hevkarên çeteyan banga Tevgera Civaka Demokratîk a avakirina Desteya Bilind a Kurdî û Lêvegera Siyasî bersivandin. Lê di heman demê de û di bin maseyê de, planên dijîtiya tevgerê dirêsandin. Piştî ENKS û MGK tîfaq kirin ku li Rojava ew ê bi tenê hêzeke leşkerî ya Kurdî hebe, hêzên Asayîşê gelek navedên leşkerî û baregehên ENKS li Rojava dîtin û girtin.

ENKS dixwest ku Desteya Bilind a Kurdî bike hespê Troy û bi riya wê planên Tirkiye û PDK’ê yên dagirkirina Rojava pêk bînin. Lê dema ku bibin ketin û nikaribûn vê armancê pêk bînin xwe ji DBK kişandin û dest bi plana B a dijminahiya Rojava kirin.

Plana B

Di plana B de ENKS’ê û welatên ku piştgiriya wan dikin (Anqere û Hewlêr), plana derxistina şerê birakujiyê dimeşandin. Van li Başûrê Kurdistanê ciwanên Rojavayî perwerde dikirin û bi çavdêriya zabitên Tirkî ji van ciwanan hêzek leşkerî amade kirin. paşê di serê her nîqaşekê de, derbasbûna vê hêzê ji Rojava we re weke mercekê raber dikirin. ji Rayedarên TEV-DEM’ê xwestin ku herêma Cizîrê bidin vê hêzê û ji parastina wê re bihêlin. Bi vê yekê re deriyê dûbarekirina tecrubeya şerê birakujiyê vedikirin. Her wiha dixwest ku bi vê riyê re Rojava parçe bikin.

Lîstika vekirî

Lê hemû planên bûrî bibin ketin û niyetên rasteqîn ên van hêzan diyar bû. lewra êdî dezgehên şerê taybet ên ragihandinê ketin nav tevgerê de. Van di bin dirûşmeya “YPG/YPJ’ê terorsît in” hemleyeke reşkirina van hêzên niştimanî dest pê kirin.

Van di vê hemleyê de raporên hin rêxistinên ku navê Rêxistinên civaka sivîl li xwe kirine û ji aliyê Tirkiye, Îxwan Muslimîn û Welatên Kendavê tên rêvebirin, bikar anîn. paşê rayedarên wan derketin pêşiya ekranan û daxuyaniyên reşkirinê dan. paşê ev daxuyanî weke belgeyên tewanbarkirina YPG’ê nîşan dan. paşê gelek kes li gelek welatên cîhanê rêxistin bikin da ku dakevin xwepêşandanan û ji raya gîştî ya navnetewî bixwazin ku YPG/YPJ’ê bikin lîsteya terorê de û çekdayînê ji ser wan qut bikin.

Armanc

1- Piştî ku hemû kampaniyeyên leşkerî û siyasî û dek û dolapên wan ên di oxira reşkirina YPG’ê di asta herêmî û navnetewî de têk çûn, van dîtin ku ya herî baş ewe ku navê terorê lê bar bikin û wan ji zemîna gelêrî ya civakê bi taybet a erebî qut bikin.

2- YPG’ê weke hêzeke girêdayî PKK’ê nîşan bidin û bi vê yekê re welatên ku piştgiriya YPG’ê dikin bi riya qanûnên navnetewî tengav bikin.

3- bi riya vê kampaniyeyê têkçûnên ENKS’ê û dewleta Tirk li pêşiya serkeftinên leşkerî û polîtîk ên YPG’ê binixumînin. Her wiha YPG’ê weke hêzeke dagirker li herêmê raber bikin.

4- Rewatiya navnetewî ya ku YPG’ê di nav cîhanê de girtiye derb bikin. Bi vê yekê re koalîsyona YPG’ê bi Washingtonê re xerab bikin.

5- ENKS’ê di oxira vê plana xwe ya kirêtîk de, serî li 2 zimanên daxuyaniyan ku di cewher de dijber û di armancê de yek in, da. Di xîtaba bi zimanê Kurdî de, rayedarên ENKS’ê digotin ku YPG’ê hêzeke li dijî netewa Kurd dixebite û tu armancek xwe ya Kurdwarî nîne. Di xîtaba erebî de jî digotin ku YPG’ê armanc dike berjewendiyên gelê Kurd bicih bîne û Sûriyê parçe bike.

6- Bi vê yekê re armanc dikir ku ENKS’ê weke hêzeke altirnatîfa QSD’ê ya leşkerî û siyasî jî raber bikin. ji xwe ji aliyê Tirkiye, Koalîsyona Sûriyê, Hikumeta PDK’ê û komên çeteyan ve hatiye qebûlkirin û wiha wê ji Amerîka û welatên navnetewî re nîşan bidin.

7- Hikumeta Tirkiyê û muxalîfên ereb ên şovenîst dizanin ku YPG’ê di nav de bi tenê QSD’ê deskeftiya siyasî ya Rêveberiya Xweseriya Demokratîk diparêze. Lewra bi riya tunekirina vê hêzê, dixwazin vê statoya xweser jî ji holê rakin.

Her wiha dikarim zêde bikim ku cewher û makanîzmeya vê aloziyê xwedî aliyên çandî, fikrî û şaristanîwer ê 2 projeyan e. Yek ji wan modernîteya demokratîk ku dibe çareseriya hemû dozên ku sedema wan nijadperestî ye û armanc dike statoyek demokraîk li ser bingeha biratiya gelên azad û demokratîk ava bike. Ya din jî projeyek paşverû û nijadperest ku guherîna rasteqîn naxwaze.

Lewra bi kurtasî, aloziya heyî di navbera projeyek nûjen û kevinperest de ye. ku bawer im ew ê eniya nûjen ku QSD’ê serpereştiya wê dike li hember xeta paşverû ya PDK/Tirkiye û ENKS’ê bi ser bikeve.

(ne)

ANHA